Richting

Het wapen van Scheveningen uit 1984 is een gespiegelde versie van dat van Enkhuizen. Niet dat Scheveningen een stadswapen nodig had, het is altijd een onderdeel van Den Haag geweest. In die versie zwemmen drie haringen voor de toeschouwer naar links (en dan hebben we het verder niet over het vroegere logo van de AIVD, waarop drie vissen een net in zwemmen, het spreekwoordelijke ‘sleepnet’ uiteraard).

De drie haringen worden behalve door de gemeente volop gebruikt door tal van ondernemers, zoals bovenstaand in het logo van hotel ‘Het Wapen van Enkhuizen’, waarin de middelste vis als kwinkslag de andere kant op zwemt. De drie gekroonde haringen in het wapen zwommen echter voor 1816 (voor de kijker) nog naar links. Dat is te zien op gebouwen van voor die tijd, zoals de Drommedaris, Koepoort of het stadhuis.

Stadhuis Enkhuizen met wapen
Stadhuis – Stedenmaagd met wapen – twee sterren en kroontjes

Je zou misschien denken dat een wapen een vaststaand gegeven is, maar ook in die oude versie komen verschillen voor – met twee sterren tussen de vissen, maar ook met drie sterren, of wel of geen kroontjes op de koppen. Dit valt onder de noemer artistieke vrijheid.

Drommedaris Enkhuizen
Drommedaris, stedenmaagd met wapen – drie sterren, geen kroontjes

Wat dan weer niet helpt is dat je op het internet regelmatig gespiegelde foto’s tegenkomt, waardoor je niet meer weet waar je welke versie je kijkt. En dan heeft De Rijp ook nog twee haringen in het wapen, maar dat is omdat het een minder belangrijke haringstad was.

(Wie meer wil weten over het wapen en de drie haringen kan terecht bij de publicatie ‘Het geheim van de drie haringen’ geschreven en uitgegeven door Walter Haentjens.)

Wapen Enkhuizen op oude gevelsteen, sterretje op de kop

P. S. Recentelijk bovenstaande gevelsteen aangetroffen tussen twee huizen, waarop de drie vissen ook naar links zwemmen. Dat betekent dat deze steen van voor 1816 moet zijn (inderdaad, ruim zelfs: van 1650). Er zijn wat nieuwe bakstenen gemetseld om de steen op te zetten, een paar dunne ijzerdraadjes zijn ervoor gespannen. Als dat maar goed gaat.

Meerpaal

Een gouden baan in het midden van een zwart vlak, dat is het opvallend simpele wapen van Medemblik. Nee, zegt een bordje op de gevel, het is een balk:

Tekstbordje monument
…de balk…

Aangenaam verrast over deze balk in de directe nabijheid van het nieuwe redactielokaal, toch maar even op Wikipedia opgezocht wat dit wapen betekent:

Het schild

Sabel betekent in de heraldiek zwart, een pal is een verticale baan in het midden van het schild. Deze pal is vergelijkbaar met een meerpaal en deze is van goud. Dit betekent meestal dat het om een nederzetting aan een rivier gaat. Vergelijkbare wapens zijn die van Amsterdam, Rotterdam en Dordrecht.

Balck

Nog een balk in de buurt: ‘huys in den bewerkten balck’ (houtbewerking), waarvan het kozijn grappig genoeg zelf een verrotte balk heeft die nodig vervangen moet worden:

In den bewerckten balck
Bewerkte balk