Is dat een vraag: dat is de vraag

Een kort en tamelijk saai straatje in Stavoren. Stenig en weinig ruimte om snelheid te maken. Veel verkeer komt er niet. Toch hebben bewoners zich genoodzaakt gevoeld op enig moment (aan de groene aanslag te zien alweer even geleden) een bordje te plaatsen met een boodschap over de snelheid. Alleen is de tekst niet zo duidelijk. Die houdt namelijk de volgorde van een vraag aan: is hier 15 km te snel? Dat is inderdaad de vraag. 15 km is namelijk best wel langzaam, ook voor brommers.

Het deed denken aan een ander bord. Dat hangt onder een verkeersbord met een aangegeven maximumsnelheid van 30 km, de gebruikelijke snelheid op woonerven. Maar het groene bord bedankt de verkeersdeelnemers, in de vorm van een tekstballonnetje, voor het ‘langzamer rijden’. Langzamer dan 30? Dat doen ze echter allerminst, er wordt hier door auto’s (en misschien ook brommers) gewoonlijk 50 km en meer gereden. Een flitspaal is misschien minder vriendelijk, maar wel effectiever.

Bedankt dat je langzamer leest!
Langzamer dan wat?

Gunfactor

Dit bord is geplaatst door 3VO, bij de meeste mensen waarschijnlijk beter bekend onder de naam Veilig Verkeer Nederland. Het draagt een wat merkwaardige boodschap uit. Het trottoir (of stoep, of voetpad) is bedoeld voor voetgangers. Als auto’s op de stoep parkeren (wat op deze plek kennelijk gebeurt en in sommige gevallen ook is toegestaan) heb je als voetganger geen andere keuze dan op de weg te gaan lopen. Dat is echter niet wenselijk, dus staat er door deze verkeersonveilige situatie een rode streep. De wenselijke situatie is het onderste plaatje, het voetpad zoals dat bedoeld is. Maar de tekst eronder zegt: “gun de voetganger het trottoir”, alsof het van de automobilist afhangt of deze de voetganger een eigen ruimte gunt – “ach laat die voetganger nou, als die zo graag op het voetpad wil lopen”. Door zo’n tekst ontstaat er een vreemde verhouding tussen de verkeersdeelnemers. Daarom een pleidooi voor meer duidelijkheid: óf het is toegestaan zo te parkeren en dan neem je de gevolgen daarvan voor lief, óf het is verboden en wordt je bekeurd.

Heden

Hoe lang zou het heden hier al duren? Gezien de staat waarin het bord verkeert is dat geruime tijd. Hier duikt hetzelfde probleem op als bij het gebruik van woorden als vandaag of gisteren in een verder ongedateerd bericht, dat daardoor al na één dag niet meer klopt. Kennelijk had men er ook niet zoveel vertrouwen in dat de situatie daadwerkelijk permanent zou worden, want dan plaats je een bord met daarop ‘niet toegankelijk voor auto’s’. En je blijft met de vraag zitten of je ‘vanaf heden’ niet ook zou kunnen interpreteren als ‘met ingang van morgen’.

Update: in juli 2021 is het bord verwijderd.

Tweezijdig

Een buis loopt over de weg naar de fabriek. Aan beide kanten wordt voor het verkeer de doorrijhoogte aangegeven, maar daar zitten wat subtiele verschillen in. De stad uit heeft een spatie teveel (daar heeft De Balk al eens over geschreven) en een punt in het getal (4.5). De letters zijn rechtstreeks op de metalen balk aangebracht, die zo te zien al eens is overgeschilderd (minus het deel met de belettering). De stad in heeft een wit bord (of althans, dat was het ooit), en een komma in het getal 4,5 en de juiste schrijfwijze. Beide kanten zijn uitgevoerd in kapitalen (behalve dan weer ‘mtr’ aan één kant) en gebruiken niet de gebruikelijke afkorting ‘m’ voor meter, maar ‘mtr’. De meeste mensen zullen het begrijpen, maar die afkorting staat voor Maximaal Toelaatbaar Risico.

De stad in versie:

Doorrijden maar
Doorrijhoogte

Licht

Er staat op meerdere plekken iets geels op het fietspad geschilderd. In de meeste gevallen is het niet leesbaar. Wellicht is de mal iets te hoog boven het wegdek gehouden? Maar dan volgt er een leesbare: ‘zet je licht aan!’ in kapitalen, plus een tekening van een koplamp. Het is overdag, de boodschap kan rustig genegeerd worden. Als het bij daglicht al amper is te lezen, hoe zal dat dan in donker zijn? Wordt er lichtgevende verf gebruikt? De actie is bedacht door de ANWB, zo blijkt. Op de website lezen we:

ANWB wil het verkeer veiliger maken en fietsers er aan herinneren hun licht aan te zetten. Het idee: een sjabloon met de tekst: ‘Zet je licht aan’, en een smiley erachter, die je met spuitkrijt eenvoudig op de fietspaden spuit. Wat blijkt? In plaats van 4 op de 10, hebben 6 op de 10 fietsers na het lezen van de tekst “Zet je licht aan” hun licht aan. De smiley geeft mensen het gevoel dat hun gedrag wordt beloond.

anwb.nl

Ze zijn het uitroepteken even vergeten en de smiley staat niet achter de tekst maar op de koplamp, maar afgezien daarvan: interessante redenering, maar die is weinig geloofwaardig. Zou dat een eigen onderzoek zijn geweest? En een smiley die je het gevoel zou geven dat je gedrag wordt beloond? Het lijkt er eerder op dat je lamp blij met je is.

Spuitkrijt (klinkt niet al te fris – maar het schijnt milieuvriendelijke verf te zijn), dat is iets nieuws. Je kunt twee of drie ‘tags’ met een spuitbus plaatsen, zegt de ANWB. Misschien dat daarom de meeste uit alleen een koplamp bestaan of onleesbaar zijn. Alleen de koplamp werkt trouwens prima, kun je er ook wat meer plaatsen.

Meer sjablonen

Enigszins verwarrend: naast de actie loopt al enige jaren de landelijke actie van Veilig Verkeer Nederland, die ook met sjablonen de fietspaden bewerkt:

VVN Ik val op actie
Opvallend!

Ook hier een slogan met een uitroepteken en een fiets met twee verstralende lampen (achterlicht allicht). Of VVN duurzame verf gebruikt is niet bekend. Het resultaat is in ieder geval een stuk scherper.

Instructie

We kennen de gele borden langs de weg van omleidingen of wegafzettingen. Ze zijn geel omdat deze kleur goed opvalt en een waarschuwend effect van uitgaat. Op de borden kan vrij tekst worden geplaatst, wat nog wel eens tot vreemd gespelde aanwijzingen leidt. Maar deze variant was nog niet bekend: een rechtstreekse instructie (tussen de haakjes) aan handhavers danwel de politie (het gaat om een parkeerplaats die beschikbaar moet blijven voor een mindervalide). Maar zonder die kennis krijg je de indruk dat de situatie van een mindervalide moet worden gehandhaafd.

Overweg met trein
Werking tijdelijk gewijzigd

Bij de spoorweg ook een geel bordje. Dit klinkt verontrustend: de werking van de overweg is tijdelijk gewijzigd. Komen de bomen eerder naar beneden? Gaan ze sneller omhoog? Iemand heeft er met viltstift op geschreven: ‘Hoe dan?’

Aanpassing

Dit pad is kennelijk alleen nog voor fietsers toegankelijk, naar beide kanten. De ANWB plaatst geen nieuwe wegwijzers, maar kruist alle bromfietsen op de bordjes weg. Klaar, denkt men daar, maar houdt geen rekening met een ander bord dat er pal onder staat, waarop bromfietsen nog steeds 50 meter verder mogen.

Verkeersbord
Nog 50m toegestaan

Groen

Vervelend natuurlijk, dat er nog een gele sticker op het bordje geplakt moest worden. In het weekeinde is er geen zwaar transport. Maar er is nog iets anders aan de hand. Dit bordje staat in een natuurgebied en is daaraan aangepast: het is een gevarendriekhoek, maar dan met een groene rand, in plaats van een rode. Dat oogt wat vriendelijker, misschien wat té vriendelijk, dus wordt de hulp ingeroepen van een extra uitroepteken om de boodschap kracht bij te zetten.