Dit viel buiten het kader

Je ziet ze her en der nog staan: kaders die aangeven waar een mooi plaatje te schieten valt. De bordjes met het pictogram van een fototoestel bij uitzichtpunten behoren tot dezelfde categorie. Neem hier je foto, vertellen ze ons, net als alle anderen voor jou al deden.

Die kaders zijn geplaatst in de merkwaardige veronderstelling dat bezoekers niet goed in staat zouden zijn zelf hun te fotograferen onderwerpen te kiezen; wellicht met de toeristen in gedachten die in sneltreinvaart in bussen langs fotogenieke plekjes worden geloodst. Maar daar is op dit achterafweggetje geen sprake van. Ook de te fotograferen objecten zijn niet bepaald groots en meeslepend te noemen: een simpel weiland en wat woningen met nogal ontsierende zonnepanelen op het dak. Nee, hier is het geplaatste kader zélf interessant geworden, omdat het er zo te zien al jaren wat treurig en verwaarloosd bij hangt. Het zit ook tamelijk knullig in elkaar: het is aan de linkerkant smaller dan aan de rechterkant. Wie weet hadden ze hier ooit hun hoop op massa’s toeristen gevestigd, maar zijn die nooit gekomen.

Zuil

Dit verlaten parkeerterrein aan de rand van Driemond is een TOP-locatie: oftewel een Toeristisch Overstap Punt, gemarkeerd door deze gifgroene zuil. Een logische plek voor touringcars om toeristen te laten overstappen? Nee, het is de bedoeling om hier over te stappen van de fiets op een vaartuig (of andersom). Het enige wat er naast ligt is een slootje, dus iets anders dan een kano kan dat eigenlijk niet zijn. Enige voorziening voor fietsers, afgezien van een kaart op de zuil, is er niet (zelfs geen stalling). Top!

Kaaswinkel

Een toeristische uitwas van Amsterdam in beeld: de kaaswinkel. Op de plaats waar eens boeken werden verkocht bij Allert de Lange (Damrak 62, het pand is in 1880 gebouwd voor de boekhandel) zit een ‘Old Amsterdam’ kaaswinkel. Dat is nepkaas, waar niets ouds aan is (en ook niets Amsterdams trouwens), want gemaakt met behulp van een of ander geheim scheikundig verouderingsproces. Het borstbeeld van Rubens (rechtsboven) lijkt dit door te hebben en trekt zijn neus op voor dit wanproduct. Vroeger was de boekwinkel nog een van de weinige niet-toeristische winkels, inmiddels is er niets anders meer te vinden in het rijtje.

Damrak 62
Interessante verdubbeling van koppen op en boven de zijramen (foto: Stadsarchief)

Voordat de kaaswinkel kwam was het trouwens ook nog even een zaak voor grote prints van XL Color, wat nog enigszins aansloot bij de kunstreproducties die er vroeger ook werden verkocht (tot WO II in ieder geval).

Souterrain Allert de Lange, Damrak 62, afdeling kunstboeken en reisgidsen in 1979
Souterrain Allert de Lange, Damrak 62, afdeling kunstboeken en reisgidsen in 1979

In het souterrain van de winkel bevond zich de befaamde reis- en kunstafdeling, een merkwaardige combinatie voorgekomen uit de twee interesses van de oprichter van deze afdeling: (reis)fotograaf, verzamelaar en kunstliefhebber Jan van Male. Het souterrain was oorspronkelijk slechts het stookhok van het pand, begin jaren zeventig uitgegraven. Het interieur is ook van die tijd. Let op de curieuze belettering van ‘reisgidsen’ boven de kast, gedaan door iemand die niet goed wist hoe de onderkast ‘g’ hoort te lijnen…