18 varianten uit de automaat

In zuidelijke landen staan op veel stations automaten met warme dranken. In Italië kostte een espresso uit zo’n apparaat (een paar jaar geleden) slechts 60 eurocent. Bij ons staan automaten met gekoelde blikjes/flesjes; je zou verwachten dat het andersom zou zijn: in onze koude winter een warme drank, in het zuiden in de hete zomer een gekoelde. Maar nee.

Nog nooit iemand een espresso uit zo’n automaat zien halen, waarom zou je, als je een echte koffie op praktisch elke straathoek kunt krijgen? Je kunt aannemen dat alle ingrediënten in de automaat in poedervorm zijn, waarover heet water wordt gegoten. Bij de automaat op de foto (Portugal) is het mogelijk om alleen (warme) melk te bestellen, die zal bestaan uit melkpoeder met heet water. Lekker! Wie dat wil moet dan niet ‘leite’ bestellen, maar een ‘copo’… verwarrend allemaal, 18 varianten op een automaat. Keuzestress! Ze staan min of meer in de volgorde van meest naar minst besteld. Aangenomen mag worden dat in alle varianten suiker zit in Portugal (met uitzondering van warm water, maar waarom zou je dat bestellen?). Maar even een opsomming:

  • café curto = espresso
  • descafeinado = cafeïnevrije espresso
  • chocolate = chocolade (zonder melk)
  • café cheio = koffie met extra water (tot de rand gevuld)
  • leite = koffie met melk
  • chocolate concentrado = chocolade met minder water
  • garoto = kinderkoffie (50% koffie, 50% melk)
  • leite com café = melk met een klein beetje koffie
  • chocolate com leite = chocolade met melk
  • galão = latte (koffie met extra melk)
  • cappuccino baunilha = vanille cappuccino
  • copo = (kopje) warme melk
  • agua quente = warm water

Er zitten dus waarschijnlijk maar vijf poeders in de machine: koffie, cafeïnevrije koffie, chocolade, melk en koffie met vanillesmaak. Wellicht dat sommige combinaties al kant-en-klaar gemixt met suiker in de machine zitten. In de meeste gevallen is het gewoon een kwestie van het aanpassen van de hoeveelheid melk en/of water. In feite heb je dan aan die vijf ingrediënten genoeg.

In de bonen

De tekstschrijver zuchtte even. Het zat hem niet mee de laatste tijd. Vorig jaar was een van zijn creaties bij de taalrubriek van De Volkskrant te kijk gezet en eerder had een van zijn slogans een prijs voor dubieus taalgebruik gewonnen. Dit keer zou hij het simpel houden, gewoon: koffie, van bonen.

Hij keek nog eens goed naar de foto. Wat een merkwaardige rook steeg er op uit dat kopje, die vormgevers sloegen altijd een beetje door bij het photoshoppen. De opdrachtgever had gebeld, ze hadden meerdere soorten koffie, dat moest er wel op, en de appeltaart natuurlijk. In grotere letters. Het was ook nooit goed. Ok, diverse soorten koffie van bonen met appeltaart. Zouden ze bedoelen dat ze verschillende soorten bonen hebben? Of gewoon latte, cappuccino en espresso? Het zat hem dwars dat hij zo’n simpele opdracht niet snel tot een goed einde wist te brengen. Er zat al teveel tijd in, na dat gedoe met de fotograaf die in eerste instantie geen lepeltje in het kopje had gezet, terwijl dat toch duidelijk in de opdracht stond. Moest de shoot over, maar nou was het lepeltje weer te lang voor zo’n soort kopje. Volgens de fotograaf was dit hem verkocht als koffielepeltje, die zijn nou eenmaal lang. Maar dat bord was voor een afhaaltent, daar hebben ze toch van die goedkope bekers? Gek dat hij daar niet eerder aan had gedacht. Nou ja, het staat wel luxe.

Hmm, koffie van bonen met appeltaart? Hij zou daar beter gemaakt tussen kunnen zetten. Dan werd het wel wat lang. Hij wist niet zeker of gemaakt eigenlijk wel nodig was. Hij zou het voor de zekerheid wat kleiner en tussen haakjes zetten. Ach, dat snappen de mensen wel. Punt erachter, ook al was het geen zin. Hij was hier wel klaar mee.

(Na plaatsing belde de opdrachtgever met de klacht dat hij de prijs nergens kwijt kon. En dat er Togo bij had moeten staan. Had hij nog gevraagd of die bonen dan uit Togo kwamen, maar dat bleek TO GO te zijn. De mensen moesten het meenemen.)