Vroeg oud

In een historisch stadscentrum zie je regelmatig nadrukkelijk gedateerde huizen en gebouwen, voorzien van ‘Anno’ en een jaartal. Ook op relatief jonge panden zie je soms een jaartal verschijnen, terwijl dat bij rijtjeshuizen in een nieuwbouwwijk toch een tamelijk zeldzame aangelegenheid is. Het lijkt erop dat deze huizen zich willen voegen naar hun omgeving en een vroege ouderdom veinzen. Het is natuurlijk de vraag waarom een pand een jaartal mee zou moeten krijgen op de gevel. Vermoedelijk gaf dat in pakweg de 16e en 17e eeuw een zeker aanzien. Misschien werd het wel gedaan met het oog op de toekomst: kijk eens wat ze toen tot stand hebben gebracht. Nu vinden we het handig, omdat meteen duidelijk is uit welk jaar het gebouw stamt. Een jaartal boven de deur geeft ook een gevoel van vertrouwelijkheid, zeker als je zelf een actieve herinnering aan dat jaar hebt. Met wat oude symbolen erbij hoor je er op die manier bij, met buren van wie het huis in 1650 of 1725 is gebouwd.

Handgezaagde cijfers en verticale belettering

Op 2 mei 1968 werd de eerste waterwinfabriek in Andijk door prins Claus geopend. Bij de poort op de Dijkweg staat een flink bord met het jaartal in uitgezaagde cijfers. Zou dat hier al in 1968 zijn geplaatst? Het wordt na een zoektocht in de krantenarchieven niet duidelijk, de foto’s van die dag tonen Claus in een bootje. De letters zijn wel duidelijk met de hand gezaagd, dat zou nu waarschijnlijk met een (digitale) frees worden gedaan. Voor de zekerheid heeft de 1 een extra brede voet gekregen. Hierdoor is er wat teveel ruimte ontstaan tussen de 1 en de 9. Een ruw stuk hout houdt het geheel overeind, met een extra schroef door de 9 en de 6.

(Het water uit het IJsselmeer wordt in Andijk voorbehandeld en dan met een pijpleiding naar Castricum gepompt, waar het in de duinen wordt geïnfiltreerd en vervolgens door een fabriek in Heemskerk wordt nagezuiverd. Hiermee wordt heel Noord-Holland van water voorzien, met uitzondering van Amsterdam. Alle huizen in het dorpje Andijk werden overigens in 1916 nog verplaatst nadat de dijk bijna was doorgebroken na een storm.)

Verticale onleesbaarheid

Deze ingang had voorheen twee palen, met daarop de tekst ‘Melden Dijkweg 1’. Het duurde wel even voor je deze tekst had ontcijferd. Je zou ook ‘Meiden’ kunnen lezen, alsof het kapitalen waren (was wel leuker geweest). Verticaal lezen is bijzonder lastig, omdat je geen woordbeeld kunt vormen, je ziet alleen losse letters. Alleen met een afkorting zoals S.O.S. lukt het nog wel.

Verticale belettering
Verticale belettering