Vroeg oud

In een historisch stadscentrum zie je regelmatig nadrukkelijk gedateerde huizen en gebouwen, voorzien van ‘Anno’ en een jaartal. Ook op relatief jonge panden zie je soms een jaartal verschijnen, terwijl dat bij rijtjeshuizen in een nieuwbouwwijk toch een tamelijk zeldzame aangelegenheid is. Het lijkt erop dat deze huizen zich willen voegen naar hun omgeving en een vroege ouderdom veinzen. Het is natuurlijk de vraag waarom een pand een jaartal mee zou moeten krijgen op de gevel. Vermoedelijk gaf dat in pakweg de 16e en 17e eeuw een zeker aanzien. Misschien werd het wel gedaan met het oog op de toekomst: kijk eens wat ze toen tot stand hebben gebracht. Nu vinden we het handig, omdat meteen duidelijk is uit welk jaar het gebouw stamt. Een jaartal boven de deur geeft ook een gevoel van vertrouwelijkheid, zeker als je zelf een actieve herinnering aan dat jaar hebt. Met wat oude symbolen erbij hoor je er op die manier bij, met buren van wie het huis in 1650 of 1725 is gebouwd.

Tegelfaçade luchtkasteel

Dit was ooit een trotse gevel voorzien van azulegos, de Portugese siertegels met fraaie geometrische patronen. Hier en daar ontbreken er wat. Niet verwonderlijk, want het gaat hier om een bouwval die desondanks te koop staat. Er wordt niet teveel moeite voor gedaan, een eenvoudig wit plakkaat met ‘Vende’ en een telefoonnummer volstaan. Met dit pand kan je als makelaar namelijk geen goede sier maken: je koopt namelijk alleen de vervallen façade. Daarachter is slechts buitenlucht, bewijst een snelle blik op het raam.

Gevel met tegeltjes
Intrigerende samenstelling van luiken bij deze bouwval op zowel de 1e als 2e etage

Een volgend pand is te gevaarlijk om te betreden, volgens het bord met de waarschuwing (aviso) achter een van de ramen. Wat hier opvalt zijn de luiken waarmee de ramen zijn afgedekt. Dat is een mooi samenspel van planken op de tweede etage. Eronder zit nog een afdakje van pannen dat op de dakgoot uitkomt. Zou deze etage er misschien later zijn toegevoegd?

(Beide gevels gefotografeerd in Porto, 2014)

Dubbele dubbele cijfers

Stel, je komt te wonen in een mooi oud huis in een fijne stad. Het huis heeft huisnummer 22 en een eerdere eigenaar of bewoner, misschien wel de eerste, heeft een geoefend handbeletteraar twee tweeën als zwanen op het zandsteen laten schilderen, voorwaar geen eenvoudige opgave gezien het gestructureerde oppervlak. Misschien wat veel ruimte ertussen, maar dat vinden we nu. Dan heb je twee mogelijkheden lijkt me. A: je vindt het mooi, niets meer aan doen, of B: je vindt het lelijk en plaatst je eigen bordje over de geschilderde cijfers. Maar om dat bordje pesterig nét een klein beetje over de onderkant van de schildering te plaatsen, daar hou je toch een dubbel gevoel aan over.