Diverse aanwijsplaten water en brandkraan

Aanduiding

Er staat een hele rij bordjes en paaltjes naast elkaar op de foto hierboven. Er zijn twee witte plastic gevallen bij, dat zijn de tegenwoordige plaatsaanduidingen van het waterleidingbedrijf PWN, waardoor het geheel onnodig rommelig wordt (en er stond toch al een mooi stenen paaltje?). Het rode bordje hangt daar voor de brandweer. Wat betekenen de getallen op die bordjes eigenlijk?

Brandkranen

In Nederland bevinden veel brandkranen zich ondergronds. Dit wordt gedaan om bevriezing of aantasting te voorkomen of om geen obstakel in de openbare ruimte te vormen. Om deze snel te kunnen vinden onder bijvoorbeeld een laag zand of sneeuw, hangen aan muren en lantaarnpalen bordjes die de afstand in meters aangeven ten opzichte van de dichtstbijzijnde brandkraan.

Het rode bordje hierboven (met de aanduiding B) verwijst naar een brandkraan; de blauwe bordjes (met de aanduiding A, AF) naar afsluiters van de waterleiding. Deze locatiebordjes heten formeel aanwijsplaten. De bordjes met een egale kleur worden inmiddels niet meer gebruikt. Wellicht voor een betere leesbaarheid zijn ze sinds enige tijd wit met een gekleurde rand.

Aanwijsplaten voor afsluiters waterleiding
Mooi rijtje oude en nieuwe (wit met blauwe rand) aanwijsplaten voor afsluiters van de waterleiding. We zitten duidelijk dichtbij de Amsterdamse waterleidingduinen.

Locatie

Op de bordjes staat (normaal gesproken) een uniek identificatienummer en de locatie van de kraan ten opzichte van het bordje (indien relevant soms ook de diameter van de leiding). De locatie van de kraan wordt aangegeven door de positie (in meters) ten opzichte van de T op het bordje. Het getal aan de voet van de T betekent zoveel meter naar beneden, loodrecht gemeten vanaf het bordje. Het getal links of rechts van de T duidt de afstand in meters links of rechts van het bordje aan.

Aanduiding vooor leiding stadswarmte
Aanduiding warmtenetbuis, een R duidt op retourwater, een A op aanvoer

Ook voor gas (geel) en stadswarmte (groen) zijn er aanduiders. Op de foto boven (warmtenet) ontbreekt de diepte/plaatsaanduiding omdat de leiding in het kastje zit. Ook nog een voorbeeld voor de gasleiding:

Aanduiding hogedrukleiding gasnet
Hogedrukleiding gas op 0,4 m naar links en 1,2 meter diepte.
Diverse hoofdleidingen gasnet bij elkaar?
HD staat voor een hogedrukleiding. Heeft elke leiding een eigen bordje, dan liggen hier dus zes leidingen dicht bij elkaar…

Nederlandse Norm

De bordjes volgen de Nederlandse Norm, NEN 1184. Volgens deze norm zijn de bordjes voor de stadsverwarming echter wit, niet groen. Groen is voor de riolering (al kom je die nooit tegen)! De firma Kleiss & Co. maakt die bordjes, zie dit overzicht (pdf). Dat maakt het er allemaal niet overzichtelijker op, welke kleur is nu de juiste? Over normering gesproken. En dan kom je ineens deze tegen:

P? Aanduiding waterleiding, betekenis onduidelijk
Bordje voor een waterafsluiter, maar zonder gegevens…

Als dit een bordje voor een waterafsluiter is, wat betekent dan die ‘P’? Is het een parkeerplaats voor de opzichter van het waterleidingbedrijf? En waar zijn alle andere gegevens gebleven?

Aanduiding brandkraan op NS station, geen data ingevuld
Brandkraan station Diemen Zuid

Een brandkraan op een NS-station. Wellicht hoeven de getallen niet ingevuld te worden als de brandkraan overduidelijk in beeld is, in elk geval staan er in dit geval alleen komma’s, wat ook wel weer grappig is.

Brandkraan aanduiding oud en nieuw
Brandkraan aanduiding op Rijksmonument, oud en nieuw (onder)

Nog een brandkraan, bij een Rijksmonument. Het oude ronde bordje, dat weinig informatie gaf (alleen een pijl) zit er ook nog (zie over dit type bordje het bericht Voorloper). Zit die brandkraan hier inderdaad 4,2 m naar beneden (dat is zo’n 3 meter onder de grond)? Dat wordt flink graven.

Niet volgens de norm

Gele aanwijsplaat voor brandkraan en afsluiter?
Hier klopt iets niet…

Je komt regelmatig platen tegen die met geen enkele goede wil binnen de norm passen. Het lijkt in eerste instantie dat er een kleur wordt genomen die toevallig voorhanden is. Zoals dit gele plaatje op een woonhuis: dat zou dus (volgens de NEN) voor gas moeten zijn. Maar daarop staat in rood de B van brandkraan en de A van afsluiter. Hoe zit dat? Het heeft geen identificatienummer en de 2,3 staat boven de T, dus dan zou de kraan hier op 2,3 m boven de grond zitten? (links achter het raam zonder glas…). Nee, er is gewoon geen plaats onder de T op het bordje!

Paaltje met BK en put voor brandkraan
Brandkraan paaltje met put

De NEN mag dan geel voor gas voorschrijven, de geel-rood combinatie voor een brandkraan blijkt lokaal (West-Friesland) heel vanzelfsprekend. Ter illustratie dit aanwijspaaltje met het opschrift BK. De brandkraan zit in een put met deksel waarop brandkraan staat. Het paaltje maakt het voor de brandweer bij sneeuw makkelijker te vinden.

Brandkraanbordje op toren Bovenkarspel
Brandkraanbordje op toren Bovenkarspel

Een ander ietwat onlogisch geval is dit bordje voor een brandkraan, op de toren ‘De Driesprong’ in Bovenkarspel. Een juist bordje volgens de norm voor een brandkraan, maar de B staat op een merkwaardige plek. Het getal bovenaan is een identificatienummer. Dat blijkt ook uit een ander exemplaar, wat verderop aan de Hoofdweg in Hoogkarspel.

Brandkraanbordje verkleurd
Brandkraanbordje, sterk verkleurd (Hoogkarspel)

Op dit bordje zit de B aan de rechterkant, dit is dus kennelijk slechts afhankelijk van de positie van de kraan. Hoe zit het hier met de vermelde afstanden? Vijf meter naar links en zeven meter naar beneden, dat zal toch niet? Zoals te zien hangt het bordje de hele dag in de zon, wat voor de sterke verkleuring heeft gezorgd.

Aanwijsplaat met lege vakken
Aanwijsplaat met lege vakken

Bij dit bordje heeft men niet meer vakjes willen vullen dan strikt noodzakelijk, zo lijkt het (tenzij ze zijn ontvreemd). Hier zit ‘iets’, zonder nummer en dat zit 1,.3 m naar links en 1, m naar beneden. Meer komen we niet te weten.

Aanwijsbordje brandkraan met stippellijnen
Aanwijsbordje met stippellijnen en opgeplakte cijfers

Weer een andere variant bordje brandkraan, nu met stippellijntjes waartussen de cijfers kunnen worden geplakt. Maar 15 meter onder het bordje? Zou dat niet 1,5 moeten zijn? Misschien waren er geen opplakbare punten of komma’s beschikbaar.

Brandkraan aanwijsbordje
Brandkraan aanwijsbordje

Nog een wat ouder type brandkraan aanwijsbordje, maar eentje die al wel de T-vorm gebruikt voor de plaatsaanduiding. Toen werd nog de afkorting B.K. gebruikt. Op dit bordje zit een reflecterende gele sticker die gebruikt wordt om verzakkingen te meten.

Aanwijsbordje gas: overcompleet
Aanwijsbordje gas: overcompleet

Nog maar eens een ruim en overcompleet aanwijsbordje voor gas, het unieke identificatienummer kent grappig genoeg twee soorten cijfer 5. Waar SA (stadsaansluiting?) precies voor staat is onduidelijk, de D is mogelijk van diameter, hoewel daar ook een symbool voor bestaat. Wat het getal 30 aan de onderkant betekent is onbekend.