Modderschuit kroonjuweel

Een bijzonder vervallen pand: hier lijkt al decennia lang niemand meer naar te hebben omgekeken. Achter de ramen ligt de rommel hoog opgetast, er zitten grote gaten in het houtwerk. Kortom, een bouwval. Maar het huisnummerbordje 34 is er alleen maar mooier op geworden. Deze twee emaille plaatjes hebben een welhaast statige uitstraling. De cijfers hebben wat weg van het lettertype Gill, maar zijn langgerekter.

Recentelijk een huisnummerbordje laten maken in emaille: niet bepaald goedkoop (50 euro voor een bordje van 7 cm breed) en zelfs bij Alfons de Letter (Singel, Amsterdam) was het aantal mooie schreeflozen vrij beperkt. Emaille bordjes zijn erg kwetsbaar bij de openingen voor de schroeven is gebleken, en aan de randen. Daar wordt het emaille dunner en de spanning op het materiaal groter, waardoor het er makkelijk af springt.

Diapositief

Twee kleine panden zijn hier samengevoegd, maar hebben hun oorspronkelijke huisnummers behouden. De bewoners wonen nu dus op 13-15. De apart vormgegeven huisnummerbordjes waren te sterk verweerd om nog buiten aan de gevel te laten zitten en staan nu achter een raam naast de voordeur.

De ’13’ is in diapositief uitgevoerd, wit op zwart, dat zie je niet vaak. Bijzonder vormgegeven cijfers ook. Toch kun je zien aan de structuur en de roestvorming in het wit dat het niet naderhand is geschilderd, zoals eerst werd gedacht (of het moet wel erg professioneel zijn gedaan). Wat dan weer de vraag oproept waarom specifiek dit bordje zo was uitgevoerd – misschien omdat het 13 betrof? Er zijn nog een paar oude bordjes van dit type in de straat te vinden, maar geen enkele andere is wit op zwart.

Voorloper

Op deze plek zit of zat een brandkraan, waarvan het oude bordje is blijven hangen. Dit type was de voorloper van de moderne aanwijsplaten waar De Balk eerder een bericht aan wijdde. Goed beschouwd was een verbeterde versie van het bordje wel op zijn plaats, want waar bevindt die kraan precies ten opzichte van het bordje? Als het goed is op 2,35 m voor de gevel, aangenomen mag worden recht voor de pijl. In elk geval geeft het bordje tenminste een afstand, er bestonden er ook met enkel een pijl.

Oude brandkraanaanwijzer onder vensterbank
Oude brandkraanaanwijzer onder een vensterbank

Bovenstaande foto een zelfde type plaatje, maar met iets modernere cijfers, aangetroffen onder een vensterbank.

Oud aanwijsbordje brandkraan
Oud aanwijsbordje brandkraan

Een wat ouder exemplaar, waarop een ander lettertype werd gebruikt en er een punt in het getal werd geplaatst.

Water

Dit soort emaille bordjes werd niet alleen voor brandkranen gebruikt. Er bestaat ook een blauwe uitvoering voor de waterleiding, het is alleen niet helemaal duidelijk waar de S voor staat. Er bestaat ook een versie met de letter A, dat zal een afsluiter zijn. Hier slechts een pijl die hooguit in een richting wijst, zonder een afstand tot het bordje te vermelden.

Voordat het tot het huidige bordje met de T-vorm kwam was er nog een tussenvorm van een emaille bordje, met de T, pijlen én afstanden.

Oud brandkraanbordje B. 4
Oud brandkraanbordje B. 4

Beknopt

Een aardig emaille bordje achter een raam op de Linnaeusparkweg in Amsterdam Watergraafsmeer. Voor wie mocht denken dat je in het Frans geen korte en krachtige boodschap zou kunnen formuleren bewijst dit bordje het tegendeel. Maar ook in andere talen zou zo’n bordje goed kunnen:

De verzending – inlichtingen – snel en goed
The dispatch – information – quick and good
Der Versand – informationen – schnell und gut

Zelfs in het Welsh en Fins is het geen probleem…

Yr anfon – gwybodaeth – yn gyflym ac yn iach
Lähetys – tiedotus – nopeasti ja hyvin