Ervaring

De Balk heeft behoorlijk wat brievenbussen gefotografeerd in de loop der tijd. Het merendeel daarvan bevond zich in Engeland. Maar deze zijn van een ander kaliber. Gefotografeerd in Ciutadella, Menorca in 2009. Bij deze brievenbussen verdwijnt je hand in de muil van de leeuw, dat is net even een andere ervaring dan zo’n zwart plastic gleufje bij ons (hoewel het ‘gordijntje’ daarin altijd een prettig vertrouwd geluid produceert). Fijn is ook dat binnen- en buitenland volledig gelijkwaardig aan elkaar zijn, wellicht te verklaren door het relatief grote aantal buitenlandse bezoekers dat hier zijn ansichtkaarten verstuurt.

De monumentaliteit van deze brievenbussen werd op geen enkele wijze versterkt door een imposant gebouw of brede straat, ze zitten in een doodgewone muur van een onopvallend gebouw. Het lijkt erop dat ze in een eerder, ouder gebouw hebben gezeten maar bewaard zijn gebleven. Wie kan het over zijn hart krijgen een dergelijke brievenbus af te danken?

Vroeger was het altijd duidelijk waar je post op de bus moest doen of waar je het postkantoor kon vinden (soms een gebouw groter dan de kerk), maar de laatste keer in Barcelona (2017) was het een heel gepuzzel om zowel postzegels als een brievenbus te vinden. Uiteindelijk was zelfs op de luchthaven geen brievenbus te vinden en is de gefrankeerde kaart maar in Nederland op de bus gedaan.

Leuwenkoppenbussen
Leeuwenkoppenbussen postsymbool

Buitenbus

De geestelijk vader van de groene buitenbrievenbus, Friso Kramer, is overleden. Eerlijk gezegd is het een lelijk prul, die bus. ‘Functioneel ontwerp’, zo wordt gezegd, maar het is de vraag of postbestellers er ook zo over denken. In de buitengebieden is alleen de kleur wel goed, ware het niet dat het plastic na verloop van tijd verbleekt. Toch gaan ze langer mee dan je op het eerste gezicht zou denken.

Bij de brievenbussen van Kramer gaat de gedachte altijd uit naar het boek ‘Uit talloos veel miljoenen’ van W.F. Hermans, met daarin de onvergetelijke passage over de traditionele diefstal van alle groene brievenbussen op Nieuwjaarsdag. Een paar honderd meter van de plek met de groene brievenbus staat een ander (ietwat scheefgezakt) groen overblijfsel uit vroeger tijden: een in Amsterdamse School-stijl uitgevoerde GEB-verdeelkast. Tegenwoordig van Liander, die het fraaie ontwerp ontsiert met een sticker.

GEB kast: groene schoonheid
GEB kast: groene schoonheid

Update 5 september 2019: Een artikel in NRC getiteld ‘De PTT-brievenbus: een icoon in het Nederlandse landschap’ over foto’s van de buitenbus in heggen door Jan Dirk van der Burg. Hij noemt de bus ‘een meesterwerk, geliefd onder postbodes’. Nou, echt niet. Wel leuke foto’s.

Update 17 oktober 2019: een mooi verbleekt exemplaar van de Kramer buitenbus in dit rommelige rijtje bij een bedrijventerrein.

Buitenbussen op een rij
Buitenbussen op een rij

Gat

Hier zit zowel de brievenbus van Basten en Scheuder als de bel achter een hek. Daarom is er een gat in het hek gemaakt waardoor je met je arm toch nog bij de bel of de brievenbus kunt. Dat was kennelijk nog niet voor iedereen even duidelijk, dus brengt een extra bordje met zelfgeplakte letters onder het gat dat nog maar eens onder de aandacht (grappig, de ‘s’ in zowel ‘post’ als ‘frisia’ staat op z’n kop). Je moet trouwens wel een behoorlijk lange arm hebben om vanaf de weg de brievenbus te bereiken.