Datering dankzij spellingshervorming

Er zijn nog steeds tegels van vroegere nutsbedrijven op straat te vinden, zoals die van de PTT of RT (Rijks Telegraaf). Die zeggen ook iets over de tijd waarin de straat is aangelegd (het gebruikte PTT-logo bijvoorbeeld is uit de periode 1935-1950). En dan is er nog bovenstaand exemplaar bij het station. Eigenlijk is dit meer een deksel dan een tegel, maar goed, die heeft wel de afmeting van een stoeptegel.

In de inspectieput bevindt zich het aardpunt van de bliksembeveiliging, in dit geval voor de nabijliggende spoorweg. Deze put zal geproduceerd zijn tussen 1993 en 1996. Hoe kan dat zo precies worden vastgesteld? Op de tegel/deksel staat ‘Alhadra’, een bliksemtekentje en het woord ‘inspektieput’, met een k. De firma Alhadra is volgens de eigen website gestart in 1993. En bij de spellinghervorming van 1996 werd van een aantal woorden de spelling (terug) veranderd van een k naar een c, zoals product, contact en ook inspectie.

Rijks Telegraaf (RT)

Rijks Telegraaf tegel Westerstraat Enkhuizen
Rijks Telegraaf tegel

Het interessantste verhaal dat De Balk kent over de RT betreft de rechtstreekse kabel die werd aangelegd tussen Den Haag en de marinebasis in Den Helder. De dienst was namelijk bedreven in het verkopen van nieuwe verbindingen en deze werd als essentieel aangeprezen om vanuit de regering direct met de marine te kunnen communiceren in geval van nood. De ondergrondse aanleg was lastig, want die liep dwars door de duinen. Nog voor de aanleg was voltooid bestond er echter een telefoonlijn en werd de telegraaf overbodig. De kabel is nooit gebruikt en naar verwachting is die inmiddels vergaan.

PTT-tegel
PTT-tegel