Wet van de remmende voorsprong

In de oude gebouwen van het Marineterrein in Amsterdam zijn tegenwoordig start-ups gevestigd. Het gebied profileert zich graag als innovatief testgebied en living lab. Alle gebouwen hebben nummers gekregen van drie cijfers (op de toekomst voorbereid, nietwaar). Dat betekent niet dat het ook de adressen zijn. Gebouw 003 is bijvoorbeeld weer onderverdeeld in letters, A t/m H. Dan krijg je als adres: Marineterrein Amsterdam, Kattenburgerstraat 5, gebouw 003 A, 1018 JA Amsterdam.

Dit had vooruitstrevend in één keer Marineterrein 003 A kunnen zijn. Voor de naambordjes heeft men graveerwerk toegepast. Degelijke oldskool uitvoering, maar is het toekomstbestendig? Het is niet te verwachten dat de start-ups (met namen als SPOOK) hier tot in lengte van dagen zullen zitten. Gaat er eentje af of komt er eentje bij betekent dat een heel nieuw bord graveren. Te voorzien valt dat er dan plaatjes overheen zullen worden geplakt. Alle bedrijven hebben gezamenlijk één ouderwetse deurbel, die scheef op het paneel zit. Maar bij wie bel je dan aan?

Er zijn op het terrein wel meer interessante tegenstijdigheden te vinden. Zo hebben ze lelijke zwarte zuilen met beeldschermen op de kop getikt, die via kabelgoten over de straat van stroom worden voorzien. Deze grafzerken tonen echter louter foutmeldingen. Pension Homeland heeft een (tijdelijk?) hek geplaatst, waardoor dit scherm niet meer toegankelijk is:

Marineterrein Amsterdam
Grafsteenzuil in plantsoen Marineterrein

En passant hebben ze daarmee ook het (dubbele) bordje van collega Kanteen25 onleesbaar gemaakt (dat krijg je dan, dat bedrijven zich gaan noemen naar het gebouwnummer, maar natuurlijk zonder de voorloopnul). Misschien was dat ook de bedoeling. Concurrentie op achterstand zetten is tenslotte van alle tijden.

Bordje Kanteen25 achter hekwek
Bordje Kanteen25 achter hekwerk

Routes

Sinds het landelijke wandelnetwerk in Nederland is uitgerold staat het land vol met paaltjes met daarop gekleurde pijlen en getallen. In Engeland is dat al wat langer aan de gang. Vroeger hadden alleen de langeafstandpaden bordjes waarop een gele eikel stond afgebeeld, voor het overige was alles gewoon een ‘public footpath’ of een ‘bridleway’ (waarover je ook te paard kunt gaan) en die werden ook als zodanig aangegeven. Hoe een en ander liep kon je op een topografische kaart vinden, of in een routebeschrijving. Inmiddels zijn er tal van lokale routes met eigen bordjes en aanduidingen bijgekomen. Zoveel dat het soms dringen is op een paaltje, als meerdere routes een bepaalde plek kennelijk onvermijdelijk achten.

Het Penn House Estate heeft eigen routes uitgezet op het landgoed, maar zou nog eens kritisch naar de bewegwijzering kunnen kijken. Bij ‘Church Knowl’ aangekomen zijn de richtingaanwijzers van de diverse routes op z’n minst nogal verwarrend te noemen.

Wandelnetwerkbordje
Wandelnetwerk: paaltjeswoede in Nederland, veel nummers en pijlen, soms in onhandige kleuren voor kleurenblinden

Bewegwijzering

Een bordje op een deur met een kapitale ‘X’ en ‘geen toegang’ in drie talen, dat moet afdoende zijn. Netjes vormgegeven ook. Interessant waarvoor een X allemaal kan dienen (vaak iets verbodens). Maar waar het hier om draait is het groene vlak waarop het steekkarretje met goederen staat. De werking daarvan heft het verbod weer op, dus groen licht voor goederen zou je kunnen zeggen. Maar voor mensen die wat moeite hebben met groen en rood, zou de combinatie van woord en beeld ook zomaar kunnen zijn: verboden toegang voor goederen… Vroeger noemde je zo’n deur gewoon de dienstingang.

Verschil

De belettering van de wegwijzers bij restaurant La Place is te kenschetsen als modieus speels (met gebruik van een decorative font, in het Engels); een informele stijl met tekeningetjes en handschriftletters. Beetje rommelen met de grootte waar nodig, het mag allemaal. Maar dan zijn er de ‘meeting rooms’, die worden zakelijk verhuurd. Daar past geen informele stijl bij, dus die krijgen een strakke schreefloos aangemeten, in kapitalen, om het verschil nog eens extra te benadrukken. En een bijbehorende pijltje. Hier zouden we graag met de hand ‘enzo’ onder willen zetten.

Middelen

Of het nu middels een sjabloon gemaakt is of met de hand, verzorgd ziet de bewegwijzing in fort Nigtevecht er zeker uit. Natuurlijk heeft elke ruimte een nummer, dat communiceert veel gemakkelijker.

Ruimtes coderen is van alle tijden. In de boekhandel werd vroeger de benaming ‘2A’ gebruikt voor een toiletbezoek, zodat het voor de klanten niet duidelijk was. Het toilet was op de tweede verdieping, achter. Door sommige personeelsleden ook wel misbruikt om even te gaan roken, een krantje te kopen bij de buren of een gulden in de fruitautomaat te gooien.

Route

In de (Kennemer)duinen worden al heel lang wandelroutes uitgezet, welke met kleuren worden aangegeven. Tegenwoordig gebeurt dat met houten paaltjes, waar een plastic wikkeltje om wordt gehangen. Weinig duurzaam, snel stuk en lelijk, want plastic. Eerst ging dat nog met verf, zoals hier nog te zien is (onder de gele band), maar op een bepaald moment zal dat als te tijdrovend zijn bevonden en deed het plastic zijn intrede.

Hier en daar zijn nog de veel oudere stenen paaltjes te vinden, uit de jaren vijftig ongeveer. Die zijn bijna onverwoestbaar, afgezien van het feit dat de (metalen) gekleurde pijlen er soms uit verdwenen zijn. Maar de onderstaande (op de geel/blauwe route) is ook na zeventig jaar intact gebleven.

Routeaanduiding Kennemerduinen
Op weg naar de Konijnenberg in de Kennemerduinen

(De Balk heeft op een route zo’n paaltje ‘geadopteerd’. Het werd steeds weer omgetrapt. Het is daarom met de hand opnieuw ingegraven).

Mountainbike

In Duitsland zijn ze gek op bewegwijzering. Alle fiets- en wandelroutes zijn overdadig voorzien van bordjes. De routes voor mountainbikers zijn voorzien van dit bordje. Dat is in meerdere opzichten een vreemd geval. Is de fietser met zijn achterwiel in de modder gezakt? Waarom heeft de fiets spatborden als op een motor? Wat is er met de rechterknie van de mountainbiker gebeurd? Waarom heeft de fiets geen frame of stuur? Dit wordt geen comfortabel tochtje.