Ha, balken!

In het Julianapark in Hoorn staat in een hoekje bij de ingang een beeld van André Volten, volgens het bordje getiteld H-Balken (2001). Hé, dat deed meteen denken aan een beeld dat vroeger regelmatig werd tegengekomen in het Sloterpark in Amsterdam, maar dan in een verkleinde versie. Dus maar weer eens langs dat beeld van aan elkaar gelaste balken in Amsterdam Nieuw-West gefietst, en inderdaad, ze zijn wat vorm betreft identiek. Links het origineel in het Sloterpark, rechts de kopie in Hoorn (die is ongeveer de helft in grootte).

I-balken Sloterpark AmsterdamH-balken door André Volten, Julianapark, Hoorn

De staalplastiek in Amsterdam maakte Volten in 1968 en is getiteld I-Balken (DIN30). Hij was oorspronkelijk lasser bij de NDSM in Amsterdam Noord en zijn vroege werk in de jaren zestig bestond vaak uit ijzeren balken met een I, H of T-vormig profiel. De Balk ziet toch eerder een H dan een I aan het eind van deze balken. Het lijkt erop dat er kort voor het overlijden van Volten (in 2002) een kleinere versie van is gemaakt voor het park in Hoorn. In Amsterdam wilde de gemeente het ooit op een marmeren sokkel plaatsen, maar dat vond Volten maar geldverspilling.

Het werk van Volten staat op 21 plekken in Amsterdam (het wordt tijd voor een route). Ook wie nog nooit van hem heeft gehoord zal wel eens een beeld van hem zijn tegengekomen, zoals de ring voor het stadhuis, de knoop aan het IJ in Noord of het monument voor Antony Winkler Prins (van de encyclopedie) op het Frederik Hendrikplein. Die laatste wordt ook ‘de knakenpaal’ genoemd, omdat het kunstwerk op een stapeling munten lijkt. (De knaak was vroeger een bijnaam van de rijksdaalder, het twee-en-een-half guldenstuk).

Muuranker speelt vals

Drie muurankers? Nee, twee, want eentje doet alsof. Muurankers verbinden een muur met een achterliggende balk, zodat de muur niet kan uitknikken, zoals dat heet. Je ziet het voor je.

Muurankers worden al een kleine eeuw niet meer gebruikt, dus je hebt een oud pand nodig (soms ook een brug) om ze tegen te komen. Wie zijn huis wat ouder wil laten lijken kan een zogenaamd sieranker kopen, maar dan is het wel zaak deze op een plausibele plek te hangen en niet zomaar ergens op de muur of boven de deur. Wat meteen opvalt is dat de zogeheten veer ontbreekt, dat is de pin in het midden die door de muur gaat. Het anker op de middelste afbeelding is te vinden op de redactielocatie, maar de rechter is pas echt oud: meer dan 400 jaar. Interessant is dat de bakstenen achter de ankers net zo goed een weerslag van de ouderdom vormen.

Meerpaal

Een gouden baan in het midden van een zwart vlak, dat is het opvallend simpele wapen van Medemblik. Nee, zegt een bordje op de gevel, het is een balk:

Tekstbordje monument
…de balk…

Aangenaam verrast over deze balk in de directe nabijheid van het nieuwe redactielokaal, toch maar even op Wikipedia opgezocht wat dit wapen betekent:

Het schild

Sabel betekent in de heraldiek zwart, een pal is een verticale baan in het midden van het schild. Deze pal is vergelijkbaar met een meerpaal en deze is van goud. Dit betekent meestal dat het om een nederzetting aan een rivier gaat. Vergelijkbare wapens zijn die van Amsterdam, Rotterdam en Dordrecht.

Balck

Nog een balk in de buurt: ‘huys in den bewerkten balck’ (houtbewerking), waarvan het kozijn grappig genoeg zelf een verrotte balk heeft die nodig vervangen moet worden:

In den bewerckten balck
Bewerkte balk