Plofbord hoekafslag

Toegegeven, dit is misschien een wat extreem geval. Dit van oorsprong eenvoudige bordje ‘verboden toegang’ (art. 461) staat op een wat afgelegen plek, misschien dat die situering de gelegenheid bood het op allerlei manieren toe te takelen.

Er zitten wat merkwaardige bollingen in het bord als gevolg van het (ongetwijfeld illegale) zware vuurwerk dat in het bord is afgestoken. De meeste (verkeers)borden hebben een omgekrulde rand aan de achterkant, waarin de ‘Cobra’ of een soortgelijk knaltuig tot ontploffing wordt gebracht, met name in de weken voorafgaand aan de jaarwisseling. De knallen zijn tot in de wijde omtrek te horen. Het lijkt erop dat deze bordenmishandeling op veel plaatsen een favoriete bezigheid is, want als je erop gaat letten zijn er heel wat borden geploft, uiteraard voornamelijk aan de onderrand. Maar een bord dat meerdere keren werd getroffen blijft uitzonderlijk.

Plofbord hoekafslag
Plofbord rand weggeslagen

Hoe zwaar het vuurwerk is dat hierbij wordt gebruikt laten deze voorbeelden zien van een bord en een wegmarkering waarvan de rand volledig is weggeslagen.

Ontploft hekwerk
Ontploft hekwerk

Kruisspinblokkade

De achterdeur van het redactiekantoor werd enige tijd geblokkeerd door een aldaar verblijvende kruisspin. De deur openen zonder het web te vernietigen was onmogelijk.

De uitgang werd daarom tijdelijk buiten gebruik gesteld. Dat bood bovendien een uitgelezen kans om van zeer nabij de spinactiviteiten te bestuderen. Soms probeerde de redactie gevangen vliegjes aan de spin aan te bieden door deze in het web te gooien, maar deze geschenken werden genegeerd. Kennelijk moeten prooien zelf besluiten het web in te vliegen. Nog niet eerder werd precies op deze plek een spin gesignaleerd, het bleek geen toplocatie: de spin besloot na enkele dagen de biezen te pakken en verdween met web en al (zou de spin die zelf hebben opgeruimd, om het niet achter te laten voor concurrenten?).

Ieder jaar bezetten spinnen vanaf het voorjaar massaal alle mogelijke buitenruimtes, met name het dak. Vorig jaar werd een dakraam omgebouwd tot kraamkamer. Toen het werd geopend vielen honderden mini-spinnetjes naar binnen die alle kanten op vluchtten.

Linttrommel brugafsluiting

Straatmeubilair krijgt over het algemeen niet zoveel aandacht van voorbijgangers tenzij het erg uitzonderlijk is of in negatieve zin, als object voor graffiti of stickers. Er zullen maar weinig bezoekers zijn die zich later dit object weten te herinneren.

Kapotte veer afzetlint
Lint buiten werking

De klapbrug voor de Drom (die rond 1900 versmald is) kent aan de ene kant twee handbediende slagbomen, aan de andere kant wordt een afzetlint gespannen om de voetgangers enige afstand te laten houden van de geopende brug. Dat lint zit in de fraaie zwart-rode trommel, waarvan De Balk zorgvuldig een sticker van een politieke partij heeft verwijderd (die toch niet in de Kamer is gekomen). Nu is afzetlint zoals we dat kennen vrijwel altijd rood-wit, in een enkel geval geel-zwart. Het ding staat er pas een jaar of vijf, nadat fietsers tegen de geopende brug waren gebotst. Zou men zwart-rood voor de linthouder een passender keuze hebben gevonden in de nabijheid van een historisch gebouw? Hoewel vroeger zowel rood als zwart werden geassocieerd met gevaar, is het lint dan toch weer rood-wit geblokt. De trommel kan worden afgesloten met een hangslot, maar in het vaarseizoen wordt dat nagelaten, omdat de brug dan frequent geopend wordt. De beschadigingen zijn ontstaan doordat de men het lint heeft laten terugzwiepen waarbij de handgreep de trommel raakte en er zo af en toe fietsers tegenaan rijden.

Update: Regelmatig gebeurt er iets met het gefotografeerde object direct na publicatie van het bericht op De Balk. Bij het lint is de veer kapot gegaan, er wordt tijdelijk geïmproviseerd met een rood-witte ketting. Het vervangende onderdeel moet uit China komen.

Op 6 april 1980 ging de zomertijd weer in

De G.E.B. ‘synchroon’ klokken in Amsterdam werden in 1980 nog handmatig vooruitgezet. De stad kende in die tijd aanzienlijk meer stadsklokken dan tegenwoordig. Het lukte niet altijd om alle klokken tot in de buitenwijken vooruitgezet te hebben. Die liepen in de ochtend dan nog een uur achter. De klokken in Amsterdam zouden nog een paar jaar in handen van het energiebedrijf blijven.

Zomertijd 1980
Foto Rob Bogaerts / Anefo 1980

De foto van Rob Bogaerts staat afgedrukt in nummer 10 van De Balk en is tevens gebruikt voor een ansichtkaart die eerdere bestellers van losse nummers toegestuurd hebben gekregen. Op de foto, genomen op het Scheldeplein met op de achtergrond rechts de reclametoren van de RAI, is het nacht. Dat verklaart waarom er verder geen verkeer te zien is en de achterlichten van de Ford Transit bestelbus branden. Op deze plek bevindt zich tegenwoordig geen stadsklok meer. Omdat de foto bijna op de hoogte van de klok is genomen zal het statief op een verhoging moeten hebben gestaan (wellicht een ander G.E.B. voertuig). Bogaerts werkte tussen 1974 en 1989 als persfotograaf voor het Algemeen Nederlandsch Fotobureau (Anefo).

Het lag in de bedoeling om de ansichtkaart ook mee te sturen aan de ontvangers van nummer 10. Dit plan werd echter verijdeld doordat de postzending met 99 gram al aan het maximumgewicht zat voor de tariefklasse 50-100 grams briefpost. Waar was het in de berekening vooraf fout gegaan? Voor het berekenen van het papiergewicht werd deze conversietabel (png) gebruikt. Hieruit volgde een gewicht van 79 gram voor het drukwerk. Je gaat er daarbij vanuit dat de bedrukking van het papier een verwaarloosbaar effect op het gewicht heeft. Daar bleek het verschil dan ook niet in te zitten. Met het gewicht van de envelop zat De Balk ernaast, die bleek niet 14 maar 20 gram per stuk, omdat was uitgegaan van een te laag papiergewicht. Dus kon een ansichtkaart van 5 gram er niet meer bij zonder een tariefklasse op te schuiven, wat bijna een euro in de portokosten zou schelen.

Dringende deurboodschap

Een bordje naast de deur schreeuwt in forse kapitalen zijn boodschap. Het is de vraag wie er hier eigenlijk het meest op moet letten. Want postpakketten worden doorgaans niet zomaar zonder enige kennisgeving voor de deur neergezet, noch zo gespeld als op bovenstaand bordje. Mochten de bestellers geen gehoor krijgen dan worden ze gemaand te telefoneren. De opdrachtgever van dit ruim bemeten opbollende bordje houdt ook niet goed in de gaten wie er op slinkse wijze een sticker op heeft achterlaten (Smokersground?), waarmee de indruk wordt gewekt dat hier een heel ander type organisatie is gevestigd…

Muuranker speelt vals

Drie muurankers? Nee, twee, want eentje doet alsof. Muurankers verbinden een muur met een achterliggende balk, zodat de muur niet kan uitknikken, zoals dat heet. Je ziet het voor je.

Muurankers worden al een kleine eeuw niet meer gebruikt, dus je hebt een oud pand nodig (soms ook een brug) om ze tegen te komen. Wie zijn huis wat ouder wil laten lijken kan een zogenaamd sieranker kopen, maar dan is het wel zaak deze op een plausibele plek te hangen en niet zomaar ergens op de muur of boven de deur. Wat meteen opvalt is dat de zogeheten veer ontbreekt, dat is de pin in het midden die door de muur gaat. Het anker op de middelste afbeelding is te vinden op de redactielocatie, maar de rechter is pas echt oud: meer dan 400 jaar. Interessant is dat de bakstenen achter de ankers net zo goed een weerslag van de ouderdom vormen.

Breektank waterscheiding

Er zit een alarm op de onderbrekingsinstallatie (ook wel break unit genoemd), het is dus géén alarmonderbrekingsinstallatie (woordwaarde: 38). Deze bevindt zich aan het eind van het opstelterrein van het treinstation. Storingen melden aan Obi-Wan Kenobi. Maar waarvoor dient zo’n installatie?

Overal waar een scheiding tussen drinkwater en proceswater nodig is wordt een onderbrekingsinstallatie ingezet, bestaande uit een zogenoemde breektank, aangevuld met een pomp, een veiligheidsmechanisme en de nodige filters. Met het water uit de tank worden de treinen van water voorzien, dat dan géén drinkwater meer mag heten, het is proceswater geworden… even een citaat:

Wanneer proces- en drinkwater samenkomen in één applicatie, bestaat er een kans dat er schadelijke stoffen ‘oversteken’ naar het drinkwaternet. Het is daarom wettelijk verplicht om de drinkwatervoorziening te onderbreken, zodat besmetting vanuit de eindgebruiker wordt voorkomen. Hoe ernstiger de kans op besmetting, hoe hoger de beveiligingsklasse van de onderbrekingsinstallatie moet zijn.

Duijvelaar pompen

De trein wordt daarom dus nooit rechtstreeks op de kraan aangesloten om de watertanks bij te vullen. Dit zou in principe ook kunnen gelden als thuis de cv-installatie wordt bijgevuld, maar daar is zo’n onderbreking niet nodig (de kans op besmetting is vrij gering).

Ontstickerde stad

Stickers met een ongewenste inhoud kunnen maar beter van het straatmeubilair worden verwijderd. Het is niet direct nodig hiervoor agressieve hulpmiddelen in te zetten.

Vinylstickers zijn doorgaans eenvoudig te verwijderen (een uitzondering vormen exemplaren van dun foliemateriaal). Door aan de rand of hoek een duimbreed begin te maken kan de sticker daarna meestal in één keer losgetrokken worden. Vinylstickers die er al geruime tijd zitten willen nog wel eens breken. Niet alleen de inhoud van het drukwerk stinkt, ook het materiaal.

Papieren stickers weghalen is een ander verhaal, veelal zal de bovenlaag (gedeeltelijk) loskomen maar de lijmlaag niet. De ondergrond maakt veel uit, een sticker op een ongelakte, ruwe paal laat sneller los. Om de nagels te sparen is de hulp van een huissleutel of (metalen) sleutelhanger een uitkomst om de stickers weg te schrapen. Oppassen voor krassen op kwetsbare ondergronden, zoals houten bankjes. Verreweg de beste manier om papieren stickers te verwijderen is door ze nat te maken. Nadat het papier verzadigd is geraakt met water kan de sticker vervolgens vrij eenvoudig worden weggehaald, het geeft wel een kliederboel. De Balk prefereert een plamuurmes. Een voordeel van papieren stickers is dat deze relatief snel ontkleuren, zodat na enige tijd slechts een blanco exemplaar overblijft.

Bwerkte nepnieuws sticker
Deze sticker was moeilijk te verwijderen en werd daarom bewerkt met een whiteboard marker. Het drukwerk was echter van inferieure kwaliteit: binnen een maand was de inhoud verdwenen.

Ten einde raad gerasterd

Dat zelfs de achterkant van een verkeersbord opmerkelijk kan zijn bewijst dit exemplaar, met een 3D-honingraatpatroon. De bedoeling zal zijn dat het bord hierdoor versterkt wordt. Over de honingraten lopen verbindingen met aan het uiteinde oogjes, die waren wellicht nodig om de vorm uit een mal te krijgen, want een bepaalde functie lijken ze verder niet te hebben.

Einde fietsstraat

Bord einde fietsstraat
Bord einde fietsstraat

Het maken van verkeersborden wordt niet altijd op dezelfde manier gedaan. Borden die het einde van iets markeren, bijvoorbeeld einde maximumsnelheid, zijn doorgaans zwart-wit versies van het origineel. Niet altijd, want einde voorrangsweg is dan weer gewoon in kleur. Over de grijze versie van de afbeelding loopt een diagonale balk bestaande uit drie lijnen van rechtsboven naar linksonder. Kijk maar op verkeersborden.nl.

Om de zwart-wit versies te maken wordt de afbeelding inclusief de tekst gerasterd. Hierdoor ogen de letters van bovenstaand bord merkwaardig, wat komt door het te grove raster dat is gebruikt. Het lijkt daardoor of de letters zijn gezet uit het Ecofont lettertype. Soms kom je in één straat dezelfde borden van andere makelij tegen, vergelijk onderstaande versies met een grof en een fijn raster.

Teller op ongewone hoogte

In Amsterdam hangen op verschillende plaatsen apparaten om de verkeersdrukte te meten.

De fietsteller ‘Signum’ van Cycledata is daar een voorbeeld van. Wie de QR-code op het apparaat scant komt op de website fietsteller.com waar men zich haast uit te leggen dat dit geen camera is en er geen privacygevoelige data worden verzameld. Toch oogt de behuizing teller echter enigszins als een… oude filmcamera. Maar wat opvallender is: het apparaat hangt op ooghoogte, daarom kon het zo van dichtbij worden gefotografeerd. Dat is in Amsterdam best gewaagd, want vernieling ligt altijd op de loer, al was het maar met een sticker op het oog. Anders dan de naam doet vermoeden telt het ding alles wat langs komt (op deze plek rijden ook in beperkte mate auto’s) en meet daarvan het aantal en de snelheid. De Balk’s OV-fiets is door deze teller bij het Amsterdamse Bos waarschijnlijk meerdere keren in de telling opgenomen.