Categorieën
Magistraal spoedbericht

Datering dankzij spellingshervorming

Op de blog van Ximaar stond een balkwaardig bericht over de tegels van vroegere nutsbedrijven die nog steeds op straat te vinden zijn, zoals van de PTT, RT (Rijkstelegraaf) of G.E.B. (Gemeente Energie Bedrijf). Dat zegt iets over de tijd waarin de straat is aangelegd (het gebruikte PTT-logo bijvoorbeeld is uit de periode 1935-1950). De Balk heeft een toevoeging in de vorm van bovenstaande inspectieput voor de bliksembeveiliging. Eigenlijk is het meer een deksel dan een tegel, maar goed, die heeft wel de afmeting van een stoeptegel. In de inspectieput bevindt zich het aardpunt van de bliksembeveiliging, in dit geval voor de nabijliggende spoorweg. Deze put op het treinstation zal zijn geproduceerd tussen 1993 en 1996. Hoe kan dat zo precies worden vastgesteld? Op de tegel/deksel staat ‘Alhadra’, een bliksemtekentje en het woord ‘inspektieput’, met een k. De firma Alhadra is volgens de eigen website gestart in 1993. En bij de spellinghervorming van 1996 werd van een aantal woorden de spelling (terug) veranderd van een k naar een c, zoals product, contact en ook inspectie.

Rijks Telegraaf tegel Westerstraat Enkhuizen
Rijks Telegraaf tegel Westerstraat Enkhuizen

Het interessantste verhaal dat ik ken over de RT betreft de rechtstreekse kabel die werd aangelegd tussen Den Haag en de marinebasis in Den Helder. De dienst was namelijk bedreven in het verkopen van nieuwe verbindingen en deze werd als essentieel aangeprezen om vanuit de regering direct met de marine te kunnen communiceren in geval van nood. De ondergrondse aanleg was lastig, want die liep dwars door de duinen. Nog voor de aanleg was voltooid bestond er echter een telefoonlijn en werd de telegraaf overbodig. De kabel is nooit gebruikt en naar verwachting is die inmiddels vergaan. In de buurt van Castricum ben ik in de duinen nog wel eens een roestig RT-bordje tegengekomen.