Clean and decent: winkeldochter van formaat

Boek Clean and Decent, Lawrence Wright Boek Clean and Decent, Lawrence Wright

Dit boek was werkelijk aan niemand te slijten, maar in de uitverkoop is het ook niet terechtgekomen. Clean and Decent was een winkeldochter die al geruime tijd meeging, oorspronkelijk uitgegeven in 1960 en herdrukt in ’63, ’66 en ’71. Het boek heeft dus zeker een publiek gekend, maar niet in Nederland, schat ik zo. Ik begon in 1977 als boekverkoper, dus stond het zeker al een jaar of zes op de plank.

Het had deels te maken met het inkoopbeleid in die dagen: alles wat maar een beetje merkwaardig was kreeg een kans, ook als het eigenlijk nergens onder viel qua onderwerp. Dat verhoogde de kans om ergens in een kast te belanden waar niemand het zou gaan zoeken of vinden. Snel aan de kant geschoven werden winkeldochters niet, er was juist een zekere trots dat we een bepaald boekje ‘nog altijd op de plank hadden’. Soms werd er een klein feestje gevierd als een (vooral duur) kunstboek na tien jaar toch ineens een koper vond. Niet uit te sluiten valt dat het inmiddels een gezochte antiquarische titel was geworden.

Uitverkoop

In januari was het uitverkoop, dan werden de onverkoopbare boeken voor zachte prijsjes in de Beurs van Berlage verkocht, een eendaags evenement dat een paar duizend kooplustigen trok. Daar speelden zich dolle taferelen af, waarbij mensen zich letterlijk op de tafels wierpen om maar zoveel mogelijk te pakken te krijgen. Als er dan met pijn in het hart van sommige excentrieke gevallen afscheid werd genomen, dan was er altijd nog de mogelijkheid ze als medewerker voor bijna niets in bezit te krijgen. Daarom heb ik in 1979 Clean and Decent verkregen. Het boek bevindt zich nu op een plankje op het toilet. De ideale plek om het zo af en toe eens in te kijken.

Souterrain Allert de Lange, Damrak 62, afdeling kunstboeken en reisgidsen in 1979
Souterrain Allert de Lange, Damrak 62, afdeling kunstboeken en reisgidsen in 1979
(foto: Stadsarchief Amsterdam)

Plakletters

Als ik deze foto van mijn eerste werkplek weer zie blijft mijn oog direct haken aan de manier waarop twee keer het woord reisgidsen op de kast met plakletters is aangebracht, merkwaardig genoeg niet verdeeld over de breedte maar allebei in het midden. De letter g is met de stok op de x-hoogte gezet, waarna men daarna maar zo’n beetje is doorgegaan op die hoogte. Waren er kapitalen gebruikt, dan had dit probleem zich niet voorgedaan (hooguit was de beroerde letterspatiëring dan beter zichtbaar geworden). Op de planken deed zich trouwens hetzelfde fenomeen voor, maar daar omdat de verticale ruimte ontbrak voor woorden met zowel een stok- als staartletter, zoals Frankrijk.

De foto is gemaakt voor plaatsing bij een artikel in een krant of tijdschrift (wellicht het vaktijdschrift Boekblad). De klant op de foto was collega Job Köbben. Voor de gelegenheid hadden we zelfs boeken op de bovenrand gezet, waardoor het er nog voller uitzag dan het in werkelijkheid al was.