Categorieën
Magistraal spoedbericht Streepje voor

Hangbrievenbus

Hangbrievenbus model 1929

Deze brievenbus type ‘Holland’ uit 1929 hangt in het buitenmuseum van het Zuiderzeemuseum. Beetje flets geworden, als we een vergelijk maken met de foto op de website Iconen van de post:

Het ontwerp is van Anton Kurvers (1889-1940), die ook een prachtige bus voor de Gemeentegiro van Amsterdam maakte. Van alle brievenbussen is dit mijn favoriete model. Hij is op alle vlakken precies goed, zelfs de iets oversized ‘P’ van Posterijen. Zwaar ook, want van gietijzer. De website Iconen van de post zegt erover:

De hangbrievenbus Holland van ontwerper Anton Kurvers is een voorbeeld van de stijlopvattingen van de jaren dertig van de twintigste eeuw waarin veel ontwerpers en architecten bouwen volgens de Amsterdamse School.
De hangbrievenbus Holland heeft de vorm van twee ineengestoken rechthoekige blokken. In de rechterzijde zit een horizontale brievengleuf, van binnen beschermd door beweegbare tanden en gedekt door een platte kap, die als rand langs de voorzijde doorloopt.

Tot mijn verbazing vond ik aan de muur van een vervallen pand, langs het spoor bij Hoogkarspel, een ander exemplaar van de ‘Holland’ brievenbus. Deze is in een merkwaardig kleurtje halfbakken overgeschilderd (passend bij de staat van het huis, dat wel), maar daaronder lijkt het exemplaar groen te zijn geweest. Toch een wat treurig eind voor deze bus. Of dit een originele locatie is geweest is niet duidelijk, maar dat lijkt onwaarschijnlijk.

Hangbrievenbus in Hoogkarspel
Hangbrievenbus, bijna onherkenbaar

En niet ver daarvandaan dit verweerde exemplaar langs de N506 in de buurt van Hem (De Hout). Aangezien de letters Posterijen rood zijn zal ook deze bus een keer zijn overgeschilderd, maar wel lang geleden. De bus is in gebruik als brievenbus bij een woonhuis. Dat betekent dat men in bezit is van de sleutel. Misschien de PTT de bussen ooit heeft weggegeven of verkocht.

Hangbrievenbus in de buurt van Hem (de Hout) langs de N506
Hangbrievenbus in de buurt van Hem (de Hout) langs de N506

Dat deze omgeving rijk is aan oude hangbrievenbussen blijkt ook wel uit een exemplaar van de ‘plattelandsbus’ van Nicolaas de Koo (ontwerp 1949, in gebruik vanaf 1952) aangetroffen bij het kerkje op Binnenwijzend (bij Westwoud):

Bus van Nicolaas de Koo

Eronder (nog net te zien) zit ook een modernere plastic buitenbus van Friso Kramer. Het lijkt erop dat beide bussen gebruikt kunnen worden voor post voor nummer 54 (de opening van de oude, zwart geschilderde bus is althans niet dichtgemaakt).