Rolland

Kapot spatbord van jaren '50 fiets in de duinen Kapot spatbord van jaren '50 fiets in de duinen

Op een wandelpad in de Kennemerduinen (de rode route) struikel ik over een stuk metaal in het zand. Een zandvondst! Het blijkt een deel van een spatbord. Niet zo heel vreemd, er ligt een fietspad in de buurt. Tamelijk licht materiaal, een achterspatbord, gezien het (tot 1995 verplichte) witte gedeelte.

Gek hoe dat zo halverwege is afgebroken, zou het misschien in het wiel terechtgekomen zijn? Dat zal een aardige klap hebben gegeven. Er zit een sticker van de rijwielhandel op. Dit moet een behoorlijk oude fiets geweest zijn, gezien het telefoonnummer op het plaatje dat bestaat uit vijf cijfers. In elk geval van ver voor Operatie Decibel, ik schat jaren vijftig. Er ontbreekt een cijfer waar de sticker is beschadigd op de knik van het spatbord.

Zou die rijwielhandel “Rolland” daar nog zitten op de Ramplaan? Nee. Patisserie Juliette zit er ook al niet meer sinds begin 2016 en die heeft er tien jaar gezeten. Op 12 april 2016 was er brand, er zat toen een kringloopwinkel in het pand. De rijwielhandel is begin september 1938 opgericht door A.G. de Haas. Die adverteerde in 1939 namelijk bij het 1-jarig bestaan met een gratis binnenband, in het Bloemendaalsch Weekblad. Daar adverteerde hij regelmatig in (vooral rond Sinterklaas) blijkt bij enig zoeken, maar nooit met telefoonnummer. Ook in diverse adresgidsen niet. Hield er misschien niet van dat klanten belden (alleen die al een fiets gekocht hadden, want die hadden het nummer op de sticker).

Dat telefoonnummer wordt uiteindelijk toch nog gevonden via een vrij obscure online bedrijvengids die zijn bestanden niet goed bijhoudt en de naam heeft verhaspeld. Het laatst bekende nummer blijkt 5240545 te zijn geweest, dus het plaatje op de fiets moet 40545 hebben vermeld, hoewel het laatste cijfer op de foto een 3 lijkt te zijn.

En gelukkig is daar Haarlems’ historische twitteraar Jan de Laat (@JandeLaat4), die een foto heeft geplaatst van de heer A.G. de Haas in zijn winkel (helaas zonder vermelding van jaartal). De winkel zal zeker zo’n 50, 60 jaar een vertrouwd gezicht geweest zijn in het winkelstraatje. Op de BOVAG poster staat “Bij de vakman kopen óf lopen”.

Waar komt de naam “Rolland” (op het eerste gezicht een toepasselijke naam voor een fietsenwinkel) vandaan? Dat laat zich historisch verklaren. Citaat:

Een van de langste straten in het Ramplaankwartier is de Rollandslaan, genoemd naar het huis Rolland. Het huis Rolland, nu verdwenen, lag in een bocht van de Houtvaart in het zuiden van Overveen, ter hoogte van de kwakel over de Marcelisvaart, op de rand van duin- en veengebied. De naam Rolland is waarschijnlijk afgeleid van “rode land”, wat betekent “gerood” land: land dat reeds ontgonnen is. De vroegste geschiedenis van dit huis ligt in het duister. Zeker is dat het al bestond omstreeks 1250. De familie Ramp voorzag het huis in de 17e eeuw nog van een gracht en een brug, en veranderde haar naam in Ramp van Rolland.

Wat een stukje metaal al niet teweeg kan brengen.